Psikoloji

İyileştirici Dokunuş: Dokunma Müdahalesi ile İyileştirilen Ruh Sağlığı

Özet: Dokunma müdahaleleri hem fiziksel hem de zihinsel sağlığa önemli ölçüde fayda sağlar ve sağlık sorunlarıyla karşı karşıya olan bireyler için özel avantajlar sağlar. Yüzlerce bireysel çalışmayı bir araya getiren çalışma, dokunmanın doğasının, onu sağlayan kişinin veya sürenin sıklıktan daha az önemli olduğunu gösteriyor; sarılma gibi kısa etkileşimlerin bile derinden etkili olabileceğini öne sürüyor.

Dahası, nesnelerden veya robotlardan dokunmak fiziksel sağlığı iyileştirebilirken, insan dokunuşu zihinsel sağlık koşullarını hafifletmek için gerekli görünüyor, bu da dokunmanın duygusal bileşeninin altını çiziyor. Araştırma aynı zamanda yeni doğanlar için ebeveyn dokunuşunun artan faydalarını da vurguluyor ve kritik bakım durumlarında bebek sağlığını destekleme potansiyelini vurguluyor.

Ana unsurlar:

  1. Dokunma müdahaleleri ağrıyı, kaygıyı, depresyonu ve stresi etkili bir şekilde azaltır ve mevcut sağlık sorunları olanlarda daha büyük faydalar gözlemlenir.
  2. Dokunmanın sıklığı, sağlık üzerinde dokunmanın süresinden veya kaynağından daha önemli bir etkiye sahip; bu da küçük bağlantı hareketlerinin bile etkililiğini vurguluyor.
  3. İnsan dışı dokunuşlar fiziksel sağlığa yardımcı olabilirken, insan dokunuşu zihinsel sağlık için çok önemlidir, bu da dokunma müdahalelerinde duygusal bağın önemini gösterir.

Kaynak: BİLİYORUM

Stresli bir günün sonunda birisi size sarıldığında ya da kendinizi kötü hissettiğinizde omzunuzu okşadığında hissettiğiniz rahatlatıcı duyguyu fark edebilirsiniz. Ancak soru hala ortada: Dokunmak gerçekten kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir mi ve bunun kimden geldiği ya da size nasıl dokunduğu önemli mi?

Bu soruları araştırmak için Hollanda Nörobilim Enstitüsü ve Essen Üniversite Hastanesi Sosyal Beyin Laboratuvarı’ndan araştırmacılar, dokunma müdahalelerini araştıran çalışmaların geniş ölçekli bir analizini gerçekleştirdi.

Bu, arkadaşların kucaklaştığını gösteriyor.
Bu nedenle hızlı bir kucaklaşma, eğer daha sık yapılırsa, masajdan daha etkili olabilir. Kredi: Nörobilim Haberleri

Dokunmanın zihinsel ve fiziksel sağlığa faydaları

Dokunmak gerçekten birinin sağlığını iyileştirir mi? Sorması kolay ama cevaplaması daha karmaşık bir soru. Bireysel çalışmalar genellikle yalnızca belirli örneklere odaklanır ve birbirleriyle çelişebilir.

Tüm bu çalışmaları geniş ölçekli bir analiz için birleştirmek daha net bir cevap sunuyor: Evet, dokunma hem fiziksel hem de zihinsel sağlığı önemli ölçüde artırıyor; örneğin yetişkinlerde ağrı, kaygı, depresyon ve stresin azaltılması yoluyla. Ancak aslında fiziksel veya zihinsel sağlık sorunları olanlar (ve dolayısıyla desteğe en çok ihtiyaç duyanlar) sağlıklı yetişkinlere göre dokunmadan daha fazla yararlanıyor.

İlk yazar Packheiser, “Dokunma müdahalelerinin ne sıklıkla gözden kaçırıldığı dikkate alındığında bu özellikle anlamlıdır” diye ekliyor.

Sosyal Beyin Laboratuvarı direktörü profesör Keysers, “Çalışmamızın önemli bir sorusu, hangi tür dokunmanın en iyi sonucu verdiğini belirlemek için yüzlerce bireysel çalışmadan yararlanmaktır” diye ekliyor.

“Ya yakınınızda size sarılacak bir arkadaşınız ya da partneriniz yoksa? Bir yabancının veya hatta bir makinenin dokunuşunun da faydası olur mu? Ve ne sıklıkla? Çalışma, dokunmanın gerçekten de optimize edilebileceğini açıkça gösteriyor, ancak en önemli faktörler mutlaka şüphelendiğimiz faktörler değil.”

İlginçtir ki, size dokunan kişinin size nasıl dokunduğu, dokunmanın süresi, etki açısından bir fark yaratmıyor. Bu nedenle, bir terapistin uzun süreli masajı, bir arkadaşın hızlı bir şekilde kucaklaşması kadar etkili olabilir.

Yani müdahalenin sıklığı dikkate alınana kadar. Dokunma müdahalesi ne kadar sık ​​yapılırsa etki o kadar büyük olur. Bu nedenle hızlı bir kucaklaşma, eğer daha sık yapılırsa, masajdan daha etkili olabilir.

İnsan dokunuşu mu, insan olmayan dokunuş mu?

Bir sonraki soru, dokunma müdahalesinin insani olması gerekip gerekmediğiydi. Görünen o ki, nesne veya robot müdahaleleri fiziksel sağlığın iyileştirilmesinde eşit derecede etkili olabiliyor.

“Belki yalnız oldukları için ama aynı zamanda klinik koşullardan etkilenebilecekleri için sağlık iyileştirmelerine ihtiyaç duyan çok sayıda insan var. Bu sonuçlar, bir dokunmatik robotun, hatta basit ağırlıklı bir battaniyenin bile bu insanlara yardım etme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor”, diye açıklıyor son yazar Frédéric Michon.

Ancak robot ve nesne müdahalelerinin faydaları zihinsel sağlık açısından daha az etkilidir. Michon, anksiyete veya depresyon gibi zihinsel sağlık bozukluklarının sonuçta insan dokunuşunu gerektirebileceğini, bunun da “belki de dokunmayla ilişkili duygusal bileşenin önemini akla getirdiğini” belirtiyor.

Araştırmacılar insandan hayvana temas konusunda da aynı derecede meraklı olsa da, bu soruyu araştıran çalışmalar hala eksik.

“Bir hayvanın veya evcil hayvanın dokunuşunun refahı artırıp artırmadığını ve bunun tersi olarak onların da bundan fayda sağlayıp sağlamadığını görmek yararlı olabilir, ancak ne yazık ki bunlar hakkında genel bir sonuca varmamız için yeterli çalışma veya uygun şekilde kontrol edilen çalışmalar yok. Konular” diye açıklıyor Michon.

Çağlar boyu dokunma müdahaleleri

Ekip, dokunmanın yeni doğanlar üzerindeki etkisini araştırdığında, yeni doğanların da dokunmadan önemli ölçüde faydalandığını keşfetti. Ancak dokunma müdahalesini yapan kişi daha önemliydi: Dokunmanın faydaları, sağlık çalışanı yerine ebeveyn tarafından yapıldığında daha fazla oluyor.

Packheiser, “Bu bulgu etkili olabilir” diye ekliyor.

“Bazı ülkelerde prematüre doğumlara bağlı ölüm oranları yüksek ve bir bebeğin kendi ebeveyninin dokunuşundan daha fazla faydalandığı bilgisi, bebeğin sağlığı için kolaylıkla uygulanabilecek başka bir destek biçimi sunuyor”.

Araştırma eksikliği nedeniyle çocuklar ve gençler hakkında sonuç çıkarmanın zor olduğu ortaya çıktı.

Michon, “Bunun gibi büyük ölçekli çalışmalar daha genel sonuçlar çıkarmamıza yardımcı oluyor ama aynı zamanda araştırmanın eksik olduğu yerleri tespit etmemize de yardımcı oluyor” diye açıklıyor.

“Bulgularımızın daha az bilinen soruları keşfetmeye yönelik gelecekteki araştırmalara yön verebileceğini umuyoruz. Buna hayvan dokunuşu da dahildir, ancak aynı zamanda yaşlar arası ve otizmli hastalar gibi belirli klinik ortamlardaki dokunma da kapsamlı bir şekilde araştırılmayan başka bir kategoridir”.

Bu akıl sağlığı ve dokunma araştırmasıyla ilgili haberler hakkında

Soyut

Dokunma müdahalelerinin fiziksel ve zihinsel sağlığa faydalarının sistematik bir incelemesi ve çok değişkenli meta-analizi

Dokunmanın zihinsel ve fiziksel sağlığı desteklediğini gösteren birçok çalışma olduğundan, dokunmayı kabul etmek kritik öneme sahiptir.

Meta-analizde 137 çalışmayı ve sistematik incelemede 75 ek çalışmayı kapsayan, önceden kayıtlı (PROSPERO: CRD42022304281) sistematik bir inceleme ve çok düzeyli bir meta-analiz gerçekleştirdik (N= 12.966 kişi, dokunma müdahalesinin etkinliğini belirleyen kritik faktörleri belirlemek için 1 Ekim 2022’ye kadar Google Scholar, PubMed ve Web of Science aracılığıyla arama yapın.

Dahil edilen çalışmalar her zaman bağımlı değişkenler olarak çeşitli sağlık sonuçlarıyla birlikte dokunmatik ve dokunmasız kontrol müdahalesine yer verdi. Önyargı riski, küçük çalışma, rastgeleleştirme, sıralama, performans ve yıpranma yanlılığı yoluyla değerlendirildi.

Dokunma müdahaleleri özellikle kortizol seviyelerinin düzenlenmesinde etkiliydi (Hedges’ G= 0,78, %95 güven aralığı (CI) 0,24 – 1,31) ve yenidoğanlarda kilo artışının (0,65, %95 GA 0,37 – 0,94) yanı sıra ağrıyı azaltmada (0,69, %95 GA 0,48 – 0,89), depresyon duyguları (0,69, %95 GA 0,48 – 0,89) yetişkinler için 0,59, %95 GA 0,40 ila 0,78) ve durum (0,64, %95 GA 0,44 ila 0,84) veya sürekli kaygı (0,59, %95 GA 0,40 ila 0,77).

Nesneleri veya robotları içeren dokunma müdahalelerinin karşılaştırılması benzer fiziksel sonuçlarla sonuçlandı (0,56, %95 GA 0,24 – 0,88’e karşı 0,51, %95 GA 0,38 – 0,64) ancak zihinsel sağlık açısından daha düşük faydalar sağladı (0,34, %95 GA 0,19 – 0,49’a karşı 0,58, %95 GA) 0,43 ila 0,73). Yetişkin klinik kohortları, sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında zihinsel sağlık alanlarında daha güçlü kazanç elde etti (0,63, %95 GA 0,46 ila 0,80’e karşı 0,37, %95 GA 0,20 ila 0,55).

Tanıdık bir kişi veya sağlık uzmanı tarafından uygulanan dokunmayı karşılaştırdığımızda yetişkinlerde sağlık yararları açısından bir fark bulamadık (0,51, %95 GA 0,29 – 0,73’e karşı 0,50, %95 GA 0,38 – 0,61), ancak ebeveyn dokunuşu yenidoğanlarda daha faydalıydı (0,69, %95 GA 0,50 ila 0,88’e karşılık 0,39, %95 GA 0,18 ila 0,61). Küçük ama anlamlı küçük çalışma yanlılığı ve kör deney koşullarının imkansızlığı dikkate alınmalıdır.

Dokunma müdahalesinin etkinliğini etkileyen faktörlerden yararlanmak, gelecekteki müdahalelerin faydalarını en üst düzeye çıkarmaya ve bu alandaki araştırmalara odaklanmaya yardımcı olacaktır.

Kaynak ve İleri Okuma: https://neurosciencenews.com/touch-intervention-mental-health-25879/

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu